Indiańskie forum

Forum o Indianach
Dzisiaj jest 22 lutego 2020 1:58

Strefa czasowa UTC+1godz. [letni]




Nowy temat Odpowiedz w temacie  [ Posty: 2 ] 
Autor Wiadomość
Drzewian
 Tytuł: charakterystyka
Źródło:
PostWiadomość wysłana.: 14 maja 2005 9:03 
Offline
Administracja
Awatar użytkownika

Rejestracja: 05 maja 2005 17:01
Posty: 431
Lokalizacja: Loża Szyderców
Płeć: Nie określono
Indianie Cree należą do językowej grupy algonkin, zamieszkiwali obszerne tereny środkowej Kanady oraz obszary na południe od Zatoki Hudsona. Rozszerzyli swe terytoria daleko na zachód kontynentu po tym jak otrzymali od białych kupców konie oraz bron palną. W połowiew XVIII w. Cree kontrolowali wielkie obszary kanadyjskiej prerii.
Ich ojczyzna rozciągała się od Quebecu do Alberty oraz na południe w głab prerii w Manitobie oraz Saskatchewan, te z geograficznego punktu widzenia wspaniałe tereny zamieszkiwały także pozostałe narody grupy językowej algonkin. Indianie Cree byli blisko spokrewnieni i prawie równi liczebnie jak naród Ojibway, z którym graniczyli na południu oraz na zachodzie. Oba te plemiona zajmowały ogromne obszary kontynentu północnoamerykańskiego. Na północygranica krainy Cree opierała się wzdłuż brzegu rzeki Eastman z Churchill, na wschodzie granica opierała się o jeziora Mistassini i Nichikun. Ich ziemie w wielu częściach porośnięte były gęstym lasem, była to kraina jezior rzek i bagien.
Indianie Cree żyli prawie wyłącznie z myślistwa chociaż w okresach gdy zwierzyna nie wystepowała zbyt licznie łowili także ryby. Polowali na lkeśne karibu, bobry i niedźwiedzie, zimą polowali na zające, które łapano w sidła wykonane z kory wierzby. Lecz zające podobnie jak i inne północne ssaki raz pojawiały się w nadmiarze, zaś innym razem ich pogłowie było bardzo nieliczne. Co 9 lat populacja zajęcy znikała prawie całkowicie, natomiast jej powrót nastepował w ciągu nastepnego roku lub dwóch. Były to okresy gdy wiele narodów wymierało z głodu.
Indianie Cree znali strach przed kanibalizmem, który zajmował poczesne miejsce w legendach plemienia. Wiele tych legend mówi o Windigos, mężczyźnie przeobrażonym w człowieka - jedzienie, nadprzyrodzonego olbrzyma, którwego ciało było pokarmem.
Wiosną oraz jesienią namiętnie polowano na wędrujące gęsi oraz kaczki, w zimie natomiast dietę Cree uzupełniały pardwy. By zagwarantować sobie sukces w polowaniu Cree posiadali liczne tabu poza tym odprawiano łowieckie obrzędy. Każdy myśliwy nosił ze sobą święte zawiniątko, w którym przechowywał magiczne przedmioty, a które rzekomo miały pomóc mu w tym przedsięwzięciu.
Także wśród cree młodzież spędzała pewien okres czasu w odosobnieniu, poszcząc, by tym samym uzyskać wizję ze świata duchów, Była to droga zapewniająca życiopwy sukces i powodzenie w polowaniu. Podobnie jak Ojibway, Indianie Cree odczuwali wielki strach przed czarami, to podobieństwo sprowadzało sie także do tego iż podobnnie jak Indianie Ojibway, niektórzy Cree postrzegali dobrego ducha również jako zło. Tak jak i inni algonkini Cree żyli w małych grupkach składających się ze spokrewnionych rodzin. Budowali kopulaste wigwamy lub stożkowe domy. Pokrywali je korą brzozową, korą sosny bądź skórami karibu. Głębiej na północ gdzie brzozy były niskie i "wątłe" na pokrycie domostw uzywano korę sosny lub skóry karibu. Swe naczynia do magazynowania żywności Cree wykonywali z kory brzozy lecz ich sztuka garncarska upadła wraz z coraz częściej zdarzającymi się dostawami gotowych przedmiotów codziennego użytku dostarczanami przez białych kupców. Na obszarach zatoki Jamessa często używano do gotowania zamiast naczyń z kory brzozowej - kamiennych garnków.
Żeby ochronić się przez zimnym, przenikliwym wiatrem Cree wykonywali bluzy oraz koce tkane ze skór zajęcy bądź karibu.
gdy Europejczycy dotarli do Nowego Świata wielu Indian Cree zostało wplątanych w handel futrami, traperstwo oraz transport zwierzęcych futer. Równolegle Hudson Bay Company dostarczała im bron oraz konie co pozwoliło Cree rozszerzyć swe wpływy na północ oraz na zachód. Tak, że w połowie XVIII w. kontrolowali tereny dzisiejszej Manitoby oraz Saskatchewan, całą Albertę, dolinę rzeki Slave oraz południowo - wschodnią część Wielkich Jezior. Niektóre grupy Cree Leśnych wędrowały w głąb prerii by polować na bizony. Ci Cree, których znamy jako Cree Równin, przejęli wiele cech plemion tam zamieszkujących. Bizony stworzyły podstawy ich sposobu życia, dostarczając pożywienia, skór na pokrycie domostw, skór na ubrania, kości z których wykonywano różne narzędzia.
Epidemia kiły w 1784 r. zatrzymała ekspansję Cree Równin na ziemie sąsiadów, a inna epidemia, która wybuchła w 1838 r. mocno zdziesiątkowała całe grupy Cree żyjące na prerii. Inne nieznane im choroby, zwłaszcza gruźlixy, dotknęły także Cree Leśnych w dużym stopniu redukując członków plemienia. Choroba ta stała się epidemią w wielu rejonach kraju np. wśród plemion Doliny Mackenzie. Epidemia grypy "nawiedziła" Cree w 1908 r, 1909r. oraz w 1917 r.
Jako, że stali się marginesową cząstką ludzi żądających dla siebie wielkich obszarów ziem by zapewnić swym rodzinom utrzymanie z polowań oraz traperstwa, Indioanie Cree stali się ofiarą prawie nieustannych naruszeń ich terenów łowieckich, które i tak były coraz uboższe w zwierzynę łowną. lecz mimo to Indianie Cree podobnie jak i inne plemiona odzyskują swą dumę i szacunek, uczą się jak żyć we współczesnym skomplikowanym świecie. 31 grudnia 1975 r. liczyli 59 311 osób żyjących w rezerwatach na obszarze całej Kanady

żródło : Wabeno nr 5 zima - lato 1994 r.


Na górę  || 
 Wyświetl profil WWW  
Bot Reklamowy Reklama
 
Na górę
Janusz
 Tytuł:
Źródło:
PostWiadomość wysłana.: 04 maja 2006 22:44 
Offline
User

Rejestracja: 25 kwietnia 2006 22:21
Posty: 70
Płeć: Nie określono
Pierwsze wzmianki o Kri w literaturze historycznej pojawiają się w Relacjach Jezuickich.
Misjonarze zakonu Jezuitów byli pierwszymi białymi ludźmi, którzy mieli bezpośredni kontakt z Kri i z ich to relacji narodziła się licząca bez mała ponad 300 lat historia wzajemnych kontaktów pomiędzy narodem Kri a Europejczykami.
W najwcześniejszych jezuickich zapiskach pojawia się kilka wariantów nazwy, Ojibwa’jskiego słowa, określającego Kri.
Kristineaux, Kilistinous, Kiristinous to tylko niektóre warianty Ojibwa’jskiej nazwy, z których z czasem wykształcił się współczesny termin: Kri / Cree /. Curtis w tym przypadku przywołuje także francuską pisownię słowa : Kenisteniwuk, będącą oryginalną nazwą jednej z lokalnych grup tubylczych dziś niestety już nie znaną.
Termin „Kiristinon” pojawia się jako najwcześniejszy w w/w Relacjach i pochodzi z roku 1640, później często, przez kolejne 20 lat, jest powtarzany w licznych zapiskach Jezuitów aczkolwiek sami zakonnicy jeszcze w tym okresie nie mieli bezpośrednich doświadczeń w kontaktach z Kri. To z opowiadań innych tubylców zdobywali o nich pierwsze informacje.
Thwaites, późniejszy wydawca Relacji, lokuje cztery podgrupy Kri w regionie Jeziora Nipigon, jest to obszar leżący na zachód od Zatoki Jamesa pomiędzy Jeziorem Nipigon a rzeką Moose oraz wzdłuż rzeki East Main. Ten podział pozwolił na określenie „plemiennych granic” narodu Kri w roku 1656 co w przybliżeniu koresponduje z podziałem Kri Wschodnich dokonanym przez Alansona Skinnera, który odwiedził ich tj: Kri Wschodnich, jakieś 250 lat później.
Późniejsi badacze – podróżnicy np. Edward S. Curtis podają podział plemienia Kri w oparciu o warunki środowiskowe. Curtis pod tym względem dzieli Kri na Równinnych/ Plains Cree / oraz Leśnych / Woods Cree / lub też zamiennie na Bagiennych / Swamp Cree /.
Grupa pierwsza tj: Kri Równin, zamieszkiwała prerie Manitoby, Saskatchewan oraz wschodniej Alberty, gdzie zresztą po dzień dzisiejszy znajdują się ich liczne małe rezerwaty. Grupa druga tj: Kri Leśni / Kri Bagien bądź Maskegon /, zamieszkiwała z kolei zachodnie obszary północnych prerii, wcześniej już wymienionych, oraz wybrzeża Jeziora Winnipeg i południowe tereny od rzeki Peace i dalej nad Jeziorem Athabasca i rzeką Churchill i od rzeki Loon aż ku wybrzeżom Zatoki Hudsona.
Wschodni odłam Kri Leśnych zamieszkiwał obszary ciągnące się od Jeziora Winnipeg aż do jezior Mistassini oraz Nitchequon w dzisiejszej prowincji Quebec.
Alexander Mackenzie, który przemierzył „wzdłuż i wszerz” Kanadę w swojej pracy z roku 1789 poświęca cały rozdział Indianom Knisteneaux.
Określa w nim granice ziem zamieszkiwane przez tych Indian. Miały rozciągać się od rzeki Ottawa na wschodzie, łącznie ze współczesnym Labradorem, po basen Zatoki Hudson’a oraz Krainę Wielkich Jezior po jezioro Winnipeg, wzdłuż rzeki Saskatchewan po dzisiejsze Edmonton w prowincji Alberta. Północne granice wyznaczały rzeka Churchil oraz Zatoka Hadsona.

Dokonując jednak jakichkolwiek klasyfikacji narodu Kri czy to pod względem ich rozmieszczenia geograficznego czy też pod kątem regionów kulturowych zawsze należy mieć na uwadze fakt iż poszczególne podziały pozwalają tylko na ogólne przyporządkowanie Kri do owych regionów kulturowych bądź obszarów geograficznych. Każda duża grupa Kri np. Kri Wschodni zawiera „w sobie” dość dużą liczbę konkretnych plemion identyfikowalnych generalnie jako Kri tj. grup posiadających wspólny język i kulturę, rozrzuconych jednak po ogromnych obszarach współczesnych prowincji Kanady. W samym tylko Ontario liczba społeczności Kri objęta np.: Traktatem # 9 wynosi 49 grup.


Na górę  || 
 Wyświetl profil  
 
Wyświetl posty nie starsze niż:  Sortuj wg  
Nowy temat Odpowiedz w temacie  [ Posty: 2 ] 

Strefa czasowa UTC+1godz. [letni]


Kto jest online

Użytkownicy przeglądający to forum: Obecnie na forum nie ma żadnego zarejestrowanego użytkownika i 1 gość


Nie możesz tworzyć nowych tematów
Nie możesz odpowiadać w tematach
Nie możesz zmieniać swoich postów
Nie możesz usuwać swoich postów
Nie możesz dodawać załączników

Przejdź do:  
cron
Technologię dostarcza phpBB® Forum Software © phpBB Group
Chronicles phpBB2 theme by Jakob Persson. Stone textures by Patty Herford.
With special thanks to RuneVillage