Indiańskie forum

mam link szukaj tu
http://www.nativeculturelinks.com/natlang.html

u link moscarero chmy sama tez poluje ,ale tu spokojnie na tym forum jak przed atakiem Castera [tego starego drania]

Obecnie większość Apaczów z 9 grup (w tym z najliczniejszych: White Mountain Apache i San Carlos Apache) zamieszkuje rezerwaty i ich okolice w stanach Arizona, Nowy Meksyk i Oklahoma. Podobnie, jak wszyscy tubylczy Amerykanie, uczestniczą w pełni w życiu społecznym kraju, pamiętając także o własnej odrębności i korzeniach.

Współcześnie warunki życia Apaczów ulegają stopniowej poprawie, chociaż nadal borykają się z licznymi problemami społecznymi i kulturowymi. Poszczególne plemiona posiadają własne władze samorządowe (rady plemienne), dbają o tradycyjną kulturę i bogactwa naturalne (por. San Francisco Peaks), wykorzystując je także do prowadzenia własnej działalności gospodarczej. Np. Jicarilla Apache's Fish and Wildlife Management Program to jeden z najlepszych w kraju programów ochrony zwierzyny oraz organizacji polowań i połowów ryb, z którego co roku korzysta wielu Amerykanów. Plemię Apaczów Mascalero jest właścicielem dużej stacji narciarskiej, a Apacze San Carlos organizują komercyjne wyprawy łowieckie i wędkarskie.

Liczebność w roku 2000: Według danych U.S. Census Bureau, podczas spisu powszechnego w 2000 roku 57 060 obywateli USA zadeklarowało, że jest pochodzenia wyłącznie Apache, zaś 96 833 - wyłącznie lub między innymi Apache. Ponadto w sumie ok. 500 określiło się jako wyłącznie Choctaw-Apache lub wyłącznie Mohave-Apache.

Pochodzący z dalekiej północy kontynentu, a następnie wędrujący po Wielkich Równinach na południe Apacze przybyli na Południowy Zachód ok. 1500 r. n.e. i - inaczej niż spokrewnieni Nawahowie - pozostali ludem nomadów. Sami Apacze - jak większość Indian - wierzą, że na tych terenach byli "od zawsze". Ich legenda stworzenia głosi, że Wielki Stwórca Ulzen (lub Usen) wysłał na Ziemię Ga'an (Tańczącego Kruka lub Ducha Gór) jako przewodnika i nauczyciela ludzi, którzy te ziemie zamieszkiwali.

Nazwa Apache pochodzi z języka Zuni i znaczy "wrogowie" lub "waleczni ludzie". W przeszłości zajmowali się łowiectwem (w tym polowaniami na bizony) i prymitywnym rolnictwem, lecz stali się znani przede wszystkim jako wojownicy. Znamienny był ich styl osiedlania. Kiedy budowali wickiup, zazwyczaj ustawiali je w centrum obozowiska i przeznaczali dla kobiet, dzieci i starców. Wojownicy swoje szałasy stawiali wokół obozu, tworząc niejako "mur obronny" dla całej społeczności.

Zorganizowani byli w samodzielne ekonomicznie matrylinearne grupy. Po rozpoczęciu kolonizacji Ameryki przez Europejczyków wyróżnili się walkami najpierw z Hiszpanami, a następnie z Meksykanami i Amerykanami. Kulminacja walk przypadła na lata przymusowych wysiedleń (1848-1886), kiedy wodzami byli Cochise i Geronimo. Wojny Apaczów z białymi i okres koczowniczego trybu życia plemienia skończyły się z chwilą poddania się Geronima (1886). Rozpoczął się trudny okres adaptacji do nowych warunków życia w rezerwatach, dezintegracji tradycyjnych struktur i asymilacji.

Nazwa "Apacze" obejmuje co najmniej osiem szczepów, spośród których najbardziej znanymi były szczepy Kiowa, Mescalero, Jicarilla i Chiricahua. Kilka z nich, w tym Ciricahua, określano jako Apaczów z White Mountain. Jeden, szczególnie dokuczliwy dla białych osadników szczep z Teksasu, nosił miano Lipan. Niezasłużenie zła raputacja Apaczów uwieczniona została w świecie poprzez nazwanie ich mianem paryskich rzezimieszków (apasze).

Nazwa grupy etnicznej lub plemienia: Apache
Nazwa własna N'de lub Tinneh ("Ludzie")
Polska nazwa: Apacze
Języki: języki z rodziny atapaskańskiej
Krótka charakterystyka: Zespół grup etnicznych Indian Ameryki Północnej, spokrewnionych prawdopodobnie z Atabaskami, zamieszkujący rezerwaty w stanach Arizona, Nowy Meksyk i Oklahoma.
Sławne postaci: Cochise, Geronimo, Nana, Mangas Colorado, Victorio,Winnetou

Tak, Indianie prerii jedli suszone mięso czyli pemmikan. Pozwole sobie przytoczyć tutaj wyjaśnienie znajdujące się w "Moje Parfleche" Marka Cichomskiego --> http://www.huuskaluta.com.pl/marekc/parfleche.php

"pemmikan (1) - Specjalnie preparowane i konserwowane na indiański sposób mięso bizona. Nazwa wywodzi się z języka Indian Cree, od słowa pimikan, czyli tłuszcze. Indian Sioux nazywali to wasna.., a Indianie Cheyenne - ame.
Od wieków pemmikan był głównym "deserem" Indian Równin, będąc zarazem pożywna potrawą. Dokądkolwiek udawali się myśliwi, nieśli ze sobą małe zapasy tej żelaznej racji w skórzanych woreczkach. Indianie jedli też to podczas zimowych miesięcy, lub wtedy, gdy brakowało innej żywności. Pierwsze dane mówiły, że w skład tej mieszanki wchodziły rodzynki, cukier i smażone skórki jabłek, ale dziś wiemy, że była to mieszanina chudej wołowiny lub dziczyzny, suszonej i tłuczonej na proszek, stopionego tłuszczu i kwaśnych jagód, najprawdopodobniej tak zwanych "jagód bizonich". Później, wraz z przybyciem wonnych korzeni i jabłek, przepis ten został zmieniony i stał się pikantnym nadzieniem do ciast/pasztetów smażonych na tłuszczu.
Mięso krojono w cienkie pasy i suszono lub wędzono w dymie do stwardnienia. Potem mielono je kamieniami na proszek i doprawiano ziołami. Na koniec dodawano tłuszczu bizoniego w proporcji 1:1 i wkładano do skórzanego woreczka mocno ubijając. Całość zalewano dodatkowo tłuszczem.
Tak przygotowany pemmikan można było przechowywać bardzo długo. Nadawał się do spożycia zarówno gotowany jak i surowy. Sposób ten przejęli traperzy od Indian, potem rozpowszechnił się wśród pierwszych osadników. Wszyscy bardzo wysoko cenili odżywczą wartość pemmikanu, natomiast o jego walorach smakowych krążyły różne, często krańcowo sprzeczne opinie.
George Catlin zanotował: "(...) U wrót swojego wigwamu oczekiwał mnie naczelny wódz Mandanów Malatahpa (Groźny wilk) i uprzejmym gestem zaprosił do wnętrza. Była to obszerna dziesięciometrowej średnicy kulista izba. Przed ogniskiem leżały ozdobne skóry, na których usiedliśmy. Uczta była skromna, składająca się z trzech dań, w dwóch naczyniach glinianych i jednym drewnianym. W dwóch leżało suszone mięso bawole i pemikan ze szpikiem, w trzecim mączka zrobiona z rzepy stepowej, zmieszanej z jagodami, przypominającymi smakiem rodzynki. Wszystkie te dania były tak smacznie i czysto podane, że nawet wybredniś europejski nie miałby wiele do zarzucenia. Pemikan i szpik są tak częstą potrawą u Mandanów, jak u nas chleb. Sporządza się go z wysuszonego i sproszkowanego mięsa bawolego."

Zacznijmy czytam ksiazke pod tytułem old surehand i własnie w tej książce męczy mnie pewien temat jednagże piszą tam że na dzikim zahodzie je sie suszone mienso zdziwilo mnie to bardzo więc weszlem e google i...........

Czy ma ktos link ze slownikiem Apaczów Mescalerów??? prosze podajcie mi go.

witam was serdecznie

widze ze o mnie piszecie awienc jestem

http://www.native-languages.org/apache.htm oczywiście pod warunkiem, że radzisz sobie z angielskim. na tej stronie masz odnośniki do innych stron, związanych z kulturą, językiem i historią.

zna ktos strone z jezykiem apachów?? zeby były słowa itd bradzo wazne!!

wszystkim sympatykom Apaczy polecam poszukanie ksiazki The Apaches napisanej przez Jasona Hook'a z pieknymi, co mozna sie przekonac ponizej kolorowymi obrazkami, Richard'a Hook'a. Ksiazeczka nie jest obszerna ma ok. 50 stron zostala wydana przez Osprey Publication w serii Men-At-Arms 186, z roku 1987

apacze przedewszystkim się DZIELĄ

a tak sam Geronimo pisal o Apaczach:

" PODZIAŁ PLEMIENIA APACZÓW

Apacze dzielą się na sześć podszczepów. Do jednego z nich, Apaczów Bedonkohe, należę .Nasz szczep zamieszkiwał górzystą połać kraju na zachód od wschodniej granicy Arizony i na południe od źródeł rzeki Gila.
Na wschód od nas mieszkali Apacze Chihenne (Ojo Caliente), czyli Gorących Źródeł. Nasz szczep nie miał z nimi nigdy najmniejszych zatargów. Ich wódz, Victoria, był moim wiernym przyjacielem. Pomagał naszemu szczepowi, ilekroć prosiliśmy go o pomoc. Stracił życie w obronie praw swego szczepu ). Był to prawy człowiek i dzielny wojownik. Jego syn, Charlie, mieszka obecnie wraz z nami tutaj, w rezerwacie.
Na północ od nas mieszkali Apacze Białych Gór. Nie zawsze byliśmy z nimi w najlepszych stosunkach, ale rzadko mieliśmy utarczki. Znałem osobiście ich wodza imieniem Hashkaaila i uważałem go za dobrego wojownika.
Ich terytorium przylegało do terytorium Nawahów, którzy byli odmiennej krwi niż Apacze. Odbywaliśmy narady z Apaczami wszystkich szczepów, natomiast nigdy z Nawahami. Jednakże handlowaliśmy z nimi i niekiedy ich odwiedzaliśmy.
Na zachód od naszych ziem mieszkali Apacze Chieahen. Mieli oni za moich czasów dwu wodzów, Cosito i Codahooyah. Byli przyjaźni, ale nigdy bliscy naszemu szczepowi.
Na południe od nas mieszkali Apacze Chokonen (zwani także Chiricahua), których wodzem w dawnych latach był Cochise, a następnie jego syn Naiche. Szczep ten był z nami zawsze w wielce przyjaznych stosunkach. Często obozowaliśmy wspólnie i urządzaliśmy razem wyprawy. Naiche, który był moim towarzyszem broni jest teraz moim towarzyszem niewoli.
Na południe i zachód od nas mieszkali Apacze Nedni. Ich wodzem był Whoa, nazywany przez Meksykanów kapitanem Whoa. Byli to nasi wierni przyjaciele. Łowiska tego szczepu leżały częściowo w Starym Meksyku, a częściowo w Arizonie ). Whoa i ja często obozowaliśmy obok siebie i walczyliśmy ramię w ramię jak bracia. Nie żyje już, lecz to jego syn Asa tłumaczy tę moją historię ).
Owe cztery szczepy (Bedankohe, Chokonen, Chihenne i Nedni), złączone więzami trwałej przyjaźni w czasach wolności, trzymają się razem i teraz, kiedy ich liczba maleje. Tylko śmierć nas wszystkich będzie w stanie rozerwać więzy naszej przyjaźni.
Znikamy z powierzchni ziemi, lecz nigdy nie uwierzę, byśmy byli bezużyteczni, po cóż bowiem Usen by nas stworzył. On to powołał do życia wszystkie plemiona ludzkie i dobrze wiedział, dlaczego powołuje każde.
Dla każdego powołanego do życia plemienia tworzył Usen siedlisko, zaopatrując stworzone ziemie we wszystko, co dla danego plemienia najlepsze.
Kiedy powołał do życia Apaczów, stworzył dla nich siedlisko na Zachodzie. Zaopatrzył ich we wszystkie ziarna, owoce i zwierzynę potrzebne do życia. Ażeby przywrócić im zdrowie, gdy ich nawiedzały choroby, kazał rosnąć rozmaitym ziołom. Nauczył ich znajdować zioła i robić z nich leki. Dał im sprzyjający klimat i umieścił w zasięgu ramienia wszystko, co potrzebne do ubrania i schronienia.
Tak było na początku: Apacze i ich ziemie stworzeni dla siebie przez samego Usena. Ale gdy Apaczów zabrać z ich krainy, zaczynają chorować i umierać. Jak długo potrwa, nim trzeba będzie rzec: nie ma już Apaczów? "

Geronima żywot własny
spisany przez S. M. Barretta

Apacze

Pochodzenie nazwy „Apacze” nie jest do końca jasne. Przypuszczalnie wywodzi się ona od słowa „apachu” (z języka Indian Zuni) co oznacza wroga. Indianie Zuni określali
w ten sposób Navajów, których pierwsi Hiszpanie zaczęli z czasem nazywać „Apaches de Nabaju”. Język Apaczów, albo inaczej – południowy język atapaskański oraz posługujące się nim plemiona apackie, można podzielić na siedem grup:
1. Navajo
2. Zachodni Apacze
3. Chiricahua
4. Mescalero
5. Jicarilla
6. Lipan
7. Kiowa - Apache
Terytorium Apaczy Jicarilla to górzyste teren, który rozciągał się od północno-wschodniego Nowego Meksyku do południowego Colorado. Nazwa „Jicarilo” pochodzi
z języka hiszpańskiego i oznacza „mały koszyk”. Wiąże się ona z tym, że kobiety tego plemienia były biegłe w wyplataniu różnych rozmiarów koszy.
Nigdy nie byli liczni. W 1850 roku liczyli ok. 800 osób (kobiety, dzieci, mężczyźni
i starcy). Dzielili się na dwie grupy: pierwsza z nich, pozostająca po zachodniej stronie Rio Grande, znana była pod nazwą „saidinde”, co oznaczało „ludzie piasku”. Grupa ta z kolei dzieliła się na 6 mniejszych grup. Hiszpanie nazywali tych Apaczów „offeros” – garncarze, chociaż z uwagi na fakt, że mieszkali w górach, uważa się, że ich prawidłowa nazwa miała brzmieć „hoyeros” – ludzie górskich dolin.
Na południe od Apaczów Jicarilla mieszkali Apacze Mescalero. Nazwę tę nadali im Hiszpanie z uwagi na częste wykorzystywanie przez nich meskalu oraz agawy, które stanowiły ważne źródło pożywienia. Mescalero zamieszkiwali Góry Sacramento, Guadalupe, oraz Davis w południowo-wschodnim Nowym Meksyku oraz zachodnim Teksasie.
Ich ojczyzną była położona wokół niedostępnych, mierzących 12000 stóp wysokości (ponad 3650 m n. p. m.), szczytów Sierra Blanca. Ich tereny łowiecki rozciągały się na południe, od samego Meksyku, na wschód od Pecos River, na tereny Równin.
Znacznie silniejszy podział grupowy widoczny był wśród Chiricahuów - przypuszczalnie najsławniejszego plemienia Apaczów. Byli oni podzieleni na trzy grupy, które w niewielkim stopniu różniły się między sobą pod względem kulturowym.
Na określenie poszczególnych grup używano najróżniejszych nazw, co wprowadziło wiele zamieszania, ale prawidłowy podział przedstawia się następująco:
a) Wschodni Chiricahua zajmowali terytorium południowo-zachodniego Nowego Meksyku, na zachód od rzeki Rio Grande. Ich plemienna nazwa brzmiała „cihene” – ludzie czerwonej farby, z uwagi na poziome czerwone pasy, w jakie malowali swe twarze.
b) Apacze Chokonen znani jako środkowi czy właściwi Chiricahua, a także Apache Cochis – od imienia swego legendarnego wodza Cochis˘a. Ich terytorium rozciągało się od Gór Chiricahua (skąd nazwa plemienia) w południowo-wschodniej części Arizony, obejmujących cieszącą się zła sławą Przełęcz Apaczów (Apache Pass), do południowo-zachodniej części Nowego Meksyku oraz przygranicznych ziem północnego Meksyku.
c) Południowi Chiricahua znani pod nazwą „Nednhi” czyli „Wrodzy”. Zamieszkiwali Góry Sierra Madre w północnej części Meksyku. Niekiedy określano ich jako Apache Bronco.
Na północ i północny-zachód od Chiricahuów swoje siedziby mieli Apacz Zachodni, którzy w XIX wieku dzielili się na 5 niezależnych, posługujących się nieznacznie różniącymi się dialektami. W skład Apaczów Zachodnich wchodzili:
a) Apache White Mountain (białogórscy), których tereny położone były między Górami Pinaleno na południu, oraz Białymi Górami (White Mountains) na północy.
b) Apacze Cibecue zamieszkiwali na północ od Apaczów White Mountain. Tereny Apaczów Cibecue położone były na północ od Mogollon Rim, na wschód od gór Sierra Ancha.
c) Apacze San Carlos zamieszkujący na połuniowy-zachód od siedzib Apaczów Cibecue. Ziemie San Carlos położone były u podnóży Gór Gaiuiro oraz Santa Cataiina.
d) Apacze Północni
e) Południowi Tonto